W Holandii dostępnych jest wiele usług i specjalistów, do których możesz się zwrócić, gdy potrzebujesz informacji dotyczących zdrowia, gdy masz problem ze zdrowiem lub w nagłym wypadku.

Miejsce, do którego musisz udać się w celu uzyskania pomocy zależy od twojego miejsca pobytu oraz statusu uchodźcy. W razie choroby w Holandii należy zawsze w pierwszej kolejności skonsultować się z lekarzem pierwszego kontaktu. Poza lekarzami pierwszego kontaktu w Holandii działają także lekarze specjaliści, między innymi w szpitalach. Lekarze specjaliści mają rozległą wiedzę na temat poszczególnych części ciała (na przykład serca lub płuc) bądź określonych chorób. Poza możliwością wizyty u lekarza pierwszego kontaktu oraz lekarzy w szpitalach, możesz także udać się do dentysty, okulisty, fizjoterapeuty, położnej, domu opieki, organizacji pomocy dla młodzieży oraz Gminnej Opieki Zdrowotnej (GGD). W celu uzyskania opieki niemedycznej, na przykład praktycznej pomocy lub wsparcia psychosocjalnego, możesz udać się do organizacji socjalnych.

Kobieta idąca do lekarza

Pobyt w ośrodku dla uchodźców (AZC)

Ośrodek dla uchodźców zapewnia opiekę medyczną wszystkim osobom przebywającym w ośrodku niezależnie od ich statusu uchodźcy. Ośrodek umożliwia wizytę u lekarza pierwszego kontaktu, położnej lub pediatry, istnieje także możliwość uzyskania skierowania do szpitala. Uchodźcy maja takie same prawa do opieki medycznej jak Holendrzy, posiadają w tym celu darmowe ubezpieczenie zdrowotne i nie ponoszą żadnych kosztów opieki medycznej. Osoby poniżej 18 roku życia nie płacą także za leczenie dentystyczne. W przypadku osób dorosłych ubezpieczenie zdrowotne zapewnia opiekę dentystyczną do maksymalnej kwoty 250€ rocznie.

Wszyscy uchodźcy posiadający problemy zdrowotne lub pytania mogą skorzystać z godzin konsultacji w ośrodku. Pierwsza konsultacja odbywa się zwykle z asystentem lekarza. Asystent podejmuje decyzję, czy problem wymaga uwagi lekarza pierwszego kontaktu czy pielęgniarza/pielęgniarki. Asystent lekarza ustali także z Tobą termin wizyty. Możesz także uzyskać skierowanie do szpitala.

Co zrobić, jeśli nie mam pozwolenia na pobyt?

Wszystkie osoby przebywające w Holandii przez okres dłuższy niż 3 miesiące bez ważnego pozwolenia na pobyt są określani mianem „nieudokumentowanych osób”. Osoby nieudokumentowane nie mają możliwości wykupienia ubezpieczenia od kosztów opieki zdrowotnej, jednak zachowują prawo do pilnej opieki medycznej.

Pobyt w regionie (dotyczy osób, które otrzymały azyl)

Po uzyskaniu przez uchodźcę azylu i pozwolenia na pobyt, jest określany holenderską nazwą statushouder. Centralna organizacja do spraw uchodźców (COA) przydziela taką osobę do określonego regionu. Po przeniesieniu do właściwego regionu musisz zarejestrować się w celu uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego. W wielu regionach odbywa się to zbiorowo. Następnie możesz zarejestrować się u swojego lekarza pierwszego kontaktu. Musisz opłacać swoje własne składki ubezpieczeniowe, a także wszelkie opłaty przekraczające kwotę ubezpieczenia (eigen risico) oraz w niektórych przypadkach składki osobiste na rzecz leków lub leczenia (eigen bijdrage).

Czym jest pilna opieka zdrowotna?

Prawo do opieki zdrowotnej jest prawem podstawowym każdego człowieka, nawet dla osób, które nie pozwolenia na pobyt. Prawo do „pilnej opieki zdrowotnej” jest zapisane w prawie.

Lekarz zdecyduje czy dane leczenie jest pilne, czy też nie. Pilna opieka zdrowotna ma szerszy zakres niż opieka w przypadku udania się do szpitala na oddział ratunkowy. Może to być leczenie zarówno o charakterze leczniczym, jak również zapobiegawczym u dowolnego lekarza lub w szpitalu. Z zasady pojęcie to obejmuje konieczną i odpowiednią opiekę medyczną. Definicja ta zawiera w sobie między innymi konsultację w sprawie przyjmowania antykoncepcji oraz aborcję.

Lekarze oraz inni pracownicy służby zdrowia mają prawny obowiązek poszanowania Twojej prywatności i zachowania w tajemnicy posiadanych informacji na Twój temat.

Jeśli nie jesteś w stanie opłacić kosztów opieki medycznej, lekarz lub pracownik służby zdrowia może rozliczyć koszty w Centralnym Urzędzie Administracyjnym (CAK). Niektóre szpitale i apteki podpisały kontrakty z CAK. Zapytaj swojego lekarza pierwszego kontaktu o to, do którego szpitala lub apteki możesz się udać.

Co muszę zrobić, aby uzyskać pilną opiekę zdrowotną?

Jeśli żyjesz w Holandii, nie posiadasz ważnego pozwolenia na pobyt i nie masz ubezpieczenia medycznego, masz prawo do otrzymania pilnej opieki medycznej. W przypadku chorób, które nie zagrażają życiu możesz skontaktować się z lekarzem pierwszego kontaktu lub skorzystać z wieczornego lub weekendowego dyżuru (huisartsenpost) w Twoim miejscu zamieszkania. Lekarz pierwszego kontaktu może skierować cię do specjalisty w szpitalu w celu przeprowadzenia dalszych badań. Otrzymasz w takiej sytuacji skierowanie na piśmie. W przypadku wypadków oraz sytuacji zagrażających życiu możesz udać się na oddział ratunkowy szpitala. Każdy szpital posiada taki oddział, a przyjęcie nie wymaga pisemnego skierowania. Jeśli potrzebujesz skorzystać z karetki pogotowia, możesz zadzwonić za darmo na numer alarmowy 112.

Jakie prawa przysługują mi jeśli posiadam pozwolenie na pobyt?

Jeśli posiadasz pozwolenie na pobyt, jednak w dalszym ciągu mieszkasz w jednym z ośrodków dla uchodźców, możesz korzystać z opieki zdrowotnej w ośrodku.

Po wyprowadzeniu się z ośrodka dla uchodźców do docelowego regionu, gdzie rejestrujesz się w zakładzie ubezpieczeniowym, otrzymasz kartę ubezpieczenia zdrowotnego. Od tego momentu możesz korzystać z opieki zdrowotnej w swoim regionie i rejestrować się na wizyty u lekarza pierwszego kontaktu.

Co zrobić, jeśli pracownik służby zdrowia nie mówi w moim języku?

Podczas pobytu w ośrodku dla uchodźców możesz skorzystać z usług tłumaczy, którzy pomogą ci w kontaktach z pracownikami opieki zdrowotnej.

Co należy zrobić w sytuacji, jeśli potrzebujesz pomocy tłumacza w czasie wizyty u lekarza bądź w szpitalu po przyznaniu azylu i przeprowadzce do nowego miejsca zamieszkania? W tym przypadku koszt zatrudnienia tłumacza jest opłacany przez podmiot świadczący opiekę zdrowotną. W tym celu podmiot świadczący opiekę zdrowotną (lekarz pierwszego kontaktu, szpital lub inny podmiot) zwykle zawiera specjalne umowy z tłumaczami. Jako statushouder masz prawo do skorzystania z usług tłumaczenia przez telefon podczas wizyt u lekarza pierwszego kontaktu w celu konsultacji lub leczenia. Zachowujesz to prawo przez 6 miesięcy od dnia rejestracji w danym regionie. Do 1 maja 2019 roku obowiązuje specjalna umowa pozwalająca lekarzom pierwszego kontaktu na korzystanie z usług tłumaczenia przez telefon podczas spotkań z osobami o statusie statushouder.

Ważne jest, aby wiedzieć, że tłumacz ustny:

  • jest zobowiązany do zachowania tajemnicy zawodowej;
  • będzie mówić w pierwszej osobie (ja);
  • jest neutralny i tłumaczy wszystko, co zostało powiedziane, bez dodawania, zmieniania lub pomijania informacji.
  • jest bezpłatny z punktu widzenia pacjenta.
Tłumacz ustny tłumaczący rozmowę pracownika służby zdrowia oraz pacjenta.

In Nederland zijn er heel wat diensten en professionals die u kunnen helpen wanneer u informatie nodig heeft over gezondheid, u een gezondheidsprobleem heeft of u zich in een noodsituatie bevindt. Waar u terecht kunt, hangt af van waar u verblijft en van uw verblijfsstatus. 

Als u ziek bent gaat u in Nederland altijd eerst naar de huisarts. Naast de huisarts zijn er in Nederland gespecialiseerde artsen, bijvoorbeeld in het ziekenhuis. Zij weten veel van één deel van het lichaam, bijvoorbeeld hart of longen, of van een bepaalde ziekte. Naast de huisartsen en de artsen in het ziekenhuis, kunt u in Nederland ook terecht bij een tandarts, opticien, fysiotherapeut, verloskundige, verpleegtehuis, instelling voor jeugdzorg of de GGD. Voor niet-medische zorg, zoals praktische of psychosociale hulp en ondersteuning kunt u terecht bij organisaties voor maatschappelijk werk. 

Een vrouw gaat naar een dokter

Verblijf in Asielzoekerscentrum (AZC)

Het AZC biedt medische zorg aan alle asielzoekers die in een opvangcentrum verblijven, ongeacht hun verblijfsstatus. Zij kunnen in het AZC naar de huisarts, verloskundige, jeugdgezondheidszorg en verwezen worden naar een ziekenhuis. Asielzoekers hebben recht op dezelfde medische zorg als Nederlanders, zijn hiervoor gratis verzekerd en hoeven niets te betalen. Ook veel tandheelkundige behandelingen worden voor jongeren tot 18 jaar vergoed. Voor volwassenen is deze vergoeding maximaal € 250 per jaar.

Alle asielzoekers kunnen met een medisch probleem of vraag terecht op het inloopspreekuur in de opvanglocatie. Het eerste gesprek is vaak met de praktijkassistent. De praktijkassistent kijkt of u langs een verpleegkundige of huisarts moet gaan. De praktijkassistent maakt dan een afspraak voor u. Het kan ook dat u doorverwezen wordt naar het ziekenhuis.

Verblijf in gemeenten (statushouders)

Zodra een asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt, bent u een statushouder. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) koppelt u aan een gemeente. Na verhuizing naar de gemeente moet u zich in schrijven bij een zorgverzekering. In veel gemeenten is dit collectief geregeld. Daarna kan u zich aanmelden bij een huisarts. U betaalt zelf de premies en  het eigen risico, en soms ook eigen bijdragen in kosten medicijnen of behandeling.

Wat moet ik doen als ik geen verblijfsvergunning heb?

Iedereen die langer dan drie maanden in Nederland verblijft zonder een geldige verblijfsvergunning is ‘ongedocumenteerd’. Ongedocumenteerden kunnen zich niet verzekeren tegen ziektekosten, maar hebben wel recht op medisch noodzakelijke zorg. 

Wat is medisch noodzakelijke zorg?

Het recht op gezondheidszorg is een basisrecht voor iedereen, ook voor mensen zonder verblijfsvergunning. Het recht op ‘medisch noodzakelijke zorg’ ligt vast in de wet. Medisch noodzakelijke zorg is zorg die passend is zoals die in Nederland gegeven moet worden. Zo krijgen mensen zonder verblijfsvergunning  ook toegang tot gezondheidszorg.

Een dokter beslist of de medische hulp al dan niet noodzakelijk is. Medisch noodzakelijke zorg  is meer dan de zorg waarvoor u naar de spoedafdeling van een ziekenhuis zou gaan. Deze hulp kan zowel een behandeling als preventieve zorg zijn, in een ziekenhuis of bij een dokter. Het gaat in principe om noodzakelijke, en passende zorg. Dit kan ook een consultatie voor anticonceptie of een abortus zijn. 

De dokter en andere zorgverleners zijn wettelijk verplicht om uw privacy te respecteren en informatie over u vertrouwelijk te behandelen

Als u de kosten van de zorg niet kunt betalen, kan de dokter of zorgverlener het geld declareren bij het Centraal Administratie kantoor (CAK). Sommige ziekenhuizen en apotheken hebben ook contracten afgesloten met het CAK. Vraag aan uw huisarts naar welk specifiek ziekenhuis of welke apotheek u kunt gaan.

Wat moet ik doen om 'medisch noodzakelijke zorg' te krijgen?

Woont u in Nederland zonder geldige verblijfspapieren en zonder zorgverzekering, dan hebt u recht op medisch noodzakelijke zorg. Voor zorg die niet levensbedreigend is neemt u contact op met een huisarts of huisartsenpost (in de avond of het weekend) in uw eigen woongebied. Voor verdere onderzoeken kan de huisarts u verwijzen naar een specialist in het ziekenhuis. Hiervoor krijgt u dan een verwijsbrief mee.

In geval van ongelukken of levensbedreigende situaties kunt u naar een spoedeisende hulpafdeling van een ziekenhuis. Elk ziekenhuis heeft zo’n afdeling, een verwijsbrief is niet nodig. Als u een ambulance nodig heeft, bel dan gratis met 112.

Wat zijn mijn rechten als ik een verblijfsvergunning heb?

Als u een verblijfsvergunning heeft, maar nog wel in één van de AZC's verblijft, dan kunt u gebruik maken van de gezondheidszorg in de opvanglocatie. 

Wanneer u vanuit het AZC verhuist naar een gemeente, en u zich aangemeld heeft bij een zorgverzekeraar, ontvangt u een zorgpas. U  en kunt u dan gebruik maken van de zorg in uw gemeente, en zich bijvoorbeeld inschrijven bij een huisarts.

Wat als een zorgverlener mijn taal niet spreekt?

Tijdens het verblijf in het asielzoekerscentrum zijn tolken beschikbaar voor het contact met zorgverleners.

Wat kunt u doen als u statushouder bent en in de gemeente woont en een tolk nodig heeft bij een bezoek aan een huisarts of het ziekenhuis? De tolkenvergoeding wordt dan betaald door de zorginstelling. De zorginstelling (huisarts, het ziekenhuis of een andere zorgverleningsinstelling) heeft hiervoor meestal een speciale regeling voor met een tolk of vertaalcentrum.

Als statushouder hebt u recht op een telefonische tolk wanneer u voor een consult of behandeling bij de huisarts komt. Dit recht heeft u tot 6 maanden na het moment van inschrijven bij de gemeente. Tot 1 mei 2019 geldt er een speciale regeling waarmee huisartsen een telefonische tolkdienst kunnen aanvragen voor gesprekken met statushouders.

Het is belangrijk te weten dat de tolk:

  • gebonden is aan het beroepsgeheim;
  • in de eerste persoon ('ik') zal spreken;
  • neutraal is en alles vertaalt zonder informatie toe te voegen, te wijzigen of weg te laten;
  • gratis is voor de patiënt. 
Een tolk vertaalt wat de zorgverlener en de cliënt zeggen

Potrzebujesz dalszej pomocy lub informacji?

Lekarz pierwszego kontaktu
Z lekarzem pierwszego kontaktu można porozmawiać na temat wszystkich spraw intymnych. W razie potrzeby lekarz pierwszego kontaktu może skierować pacjenta do lekarza specjalisty. Uchodźcy, którzy otrzymali prawo do (tymczasowego) azylu wybierają lekarza pierwszego kontaktu w swoim miejscu zamieszkania. Uchodźcy przebywający w ośrodku dla uchodźców mogą skontaktować się z lekarzem pierwszego kontaktu w ośrodku.
Dyżur wieczorny i weekendowy
Możesz zadzwonić na dyżur wieczorny i weekendowy (huisartsenpost) wieczorem lub w weekendy. W nagłych wypadkach możesz także udać się na wizytę. „Nagły wypadek” oznacza w tym wypadku problem medyczny, który nie może czekać do kolejnego dnia pracy lekarza pierwszego kontaktu. Podczas rozmowy podejmowana jest decyzja dotycząca konieczności wizyty na dyżurze.
Juridisch Loket (porady prawne)
Jeśli masz pytanie na temat swoich praw, możesz zadzwonić do biura pomocy prawnej (juridisch loket) w celu uzyskania darmowej porady.
Urzędy antydyskryminacyjne
Jeśli czujesz, że jesteś ofiarą dyskryminacji, możesz zgłosić tego typu przypadki do urzędów antydyskryminacyjnych.
Więcej lekarzy

Słownik i tłumaczenia