Haddii aad u malaynayso inaad qabto STI, waydii dhakhtarkaaga guud ama adeega caafimaadka dad waynaha ee degmada (GGD) wixii caawimo ah. STIyada waa in la daweeyaa si la isaga ilaaliyo saamayn aan wanaagsanayn oo ah caafimaadkaaga. La hadal dhakhtarkaaga guud ama xirfad yaqaanka caafimaadka xaga xarunta caafimaadka ee xarunta caafimaadka magan galya doonka markaasna/ waxay ku siin kartaa ta saxda ah ee dawaynta ah.

U raac daawaynta qaabka dhakhtarku kuugu sheego. Sii wad daawaynta xataa marka astaamahu ay qarsoomaan.

Waxaa jira noocyo kala duwan oo STI yada ah. Had iyo jeer ma laha astaamo. Waydii dhakhtarkaaga guud ama xirfad yaqaanka caafimaadka xaga xarunta caafimaadka ee xarunta magan galyo doonka wixii talo ah. STI kasta waxaa loo daweeyaa si ka duwan.

Nin la hadlaya xirfad yaqaanka caafimaadka.
Nin la hadlaya xirfad yaqaanka caafimaadka.
U raac daawaynta qaabka dhakhtarku kuugu sheego. Sii wad daawaynta xataa marka astaamahu ay qarsoomaan.
U raac daawaynta qaabka dhakhtarku kuugu sheego. Sii wad daawaynta xataa marka astaamahu ay qarsoomaan.

Dawaynta STI yada bakteeriyada leh

STIyada way sababtay bakteeriya, waxa ka mid ah:

Bakteeriyada STI yada waxaa lagu dawayn karaa antibiyootiga. Waxaad u baahantahay dawo qorid ka timid dhakhtarka. Ka dib waxaad ka iibsan kartaa dawooyinka xaga farmasiiga.

Muddada daawaynta, iska ilaali galmada marka aad weli leedahay astaamaha ama isticmaal kondhom si aad u yarayso khatarta ah qaad siinta qof kale.

Dawaynta STI yada fayraska leh

STI fayrasku sababo

STI yada fayrasku lama dawayn karo, laakiin astaamaha waa la dawayn karaa.

  • Cagaardhowga B: waxay heshaa nasho ku filan. Haddii ay lama huraan tahay, dhakhtarku waxa uu qori karaa dawooyinka.
  • Herbiska: haddii ay lama huraan tahay, dhakhtarka waxa uu qori karaa dawooyinka lagu daweeyo maqaarka biyahu galeen.
  • Burooyinka xubinta taranka: dhakhtarku waxa uu qori karaa kiriim si aad u mariso burooyinka. Haddii ay lama huraan tahay, dhakhtarku waxa uu jaraa borooyinka isagoo dhammaan jaraya ama qaboojinaya.

Dawaynta STI yada dullinka leh

STI ay sababaan dulinku:

Isnadaamiska:

  • Dhakhtarku waxa uu qori karaa kiriim si aad u mariso maqaarkaaga.
  • Dhaq nigiskaaga, dharka, bijaamaha, go'a sariirta iyo tuwaalada maalin kasta heerkul gaadhaya ugu araan 60°C.

Caabuqa galmada ee dulinka:

  • Waxaa lagu dawayn karaa antibiyootiga.
  • Waxaad u baahantahay dawo qorida ka timid dhakhtarka si aad dawo u hesho.

Injirta:

  • Dhakhtarku waxa uu qori karaa kiriimka si aad u mariso maqaarkaaga meelaha aad injirta ku leedahay.
  • Dhaq nigiskaaga, dharka, bijaamaha, go'a sariirta iyo tuwaalada maalin kasta heerkul gaadhaya ugu araan 60°C.

La hadalka lamaanahaaga

Haddii aad qabto STI, la hadal lamaanahaaga. Haddii aad qabto noocyo STI yada ah, lamaanahaagu waxa uu u baahanyahay in la baadho oo la daweeyo siiba,

Addoo u digaya lamaanahaaga hadda waxaad sidoo kale ilaalisaa naftaada. Haddii STI gaagii la daweeyay oo aad mar labbaad galmo la samaysay lamaanahaaga kaas oo aan la dawayn, isaga ama iyaddu wuu ku qaadsiin karaa mar labbaad.

Galmo ha samayn muddada daawaynta STI ama isticmaal kondhom si aad u yarayso khatarta qaadsiinta lamaanahaaga.

Ha u digin keliya lamaanahaaga galmada hadda, laakiin lamaanayaashaadii hore iyo xidhiidhada galmada kale. Sidoo kale waxay qaadi karaan oo u gudbin karaan STI lamaanahooda(yaasha) iyagoon ogayn. Markaad u digto lamaanayaashaada galmada, waxaad caawisaa ka hortagga STI inuu in dheeraad ah faafo.

La tasho dhakhtarka ama kalkaalisada si aad u ogaato inta ay ahayd wakhtiga dib ah ee aad u baahantahay inaad tagto marka ay timaado u digista lamaanaha galmada. Haddii aadan doonayn inaad u sheegto lamaanahaaga ama lamaanayaashaadii hore inaad qabto STI naftaadu sidoo kale waad uga digi kartaa iyaga addoon magaca shegin, addoon sheegin magacaaga. Tana, waxaad booqan kartaa websaydka https://partnerwaarschuwing.nl/hoe-vertel-ik-het-mijn-ex-partner. Websaydka waxa alagu heli karaa afka Dhajka.

Waydii dhakhtarkaaga guud ama kalkaalisada xaga adeega caafimaadka dad waynaha ee degmadda (GGD) wixii talo ah.

Lammaana hadlaya

Als u denkt dat u een soa heeft, vraag dan uw huisarts of GGD om hulp. Soa’s moeten altijd worden behandeld om negatieve effecten op uw gezondheid te voorkomen. Praat met uw huisarts of de GGD zorgverlener in het gezondheidscentrum op de COA locatie zodat hij/zij u de juiste behandeling kan geven.

Volg de behandeling zoals de dokter het heeft voorgeschreven. Ga verder met de behandeling, ook als de symptomen al weg zijn.

Er zijn verschillende soorten soa’s. Soa’s hebben niet altijd symptomen. Vraag uw huisarts, de GGD of de zorgverlener in het gezondheidscentrum op de COA locatie  om advies. De behandeling is voor elk type soa anders.

Man praat met een zorgverlener.
Man praat met een zorgverlener.
Volg de behandeling zoals de dokter het heeft voorgeschreven. Ga verder met de behandeling, ook als de symptomen al weg zijn.
Volg de behandeling zoals de dokter het heeft voorgeschreven. Ga verder met de behandeling, ook als de symptomen al weg zijn.

Behandeling van bacteriële soa's

Soa's verzoorzaakt door een bacterie zijn, onder andere:

Bacteriële soa's kunnen worden behandeld met antibiotica. U heeft een recept van de dokter nodig. Daarmee kunt u de medicijnen kopen bij de apotheek.

Tijdens de behandeling, vermijd seks wanneer u nog symptomen heeft of gebruik een condoom om het risico op besmetting van iemand anders te beperken.

Behandeling van virale soa's

Soa's verzoorzaakt door een virus zijn, onder andere:

Sommige virale soa’s zijn ongeneeslijk, maar de symptomen kunnen wel worden behandeld.

  • Hepatitis B: Rust goed. Indien nodig kan de dokter u medicijnen voorschrijven.
  • Herpes: Indien nodig schrijft de dokter u medicijnen voor waarmee u de blaasjes kunt behandelen.
  • Genitale wratten: De dokter kan u een crème voorschrijven die u op de wratten kunt aanbrengen. Indien nodig verwijdert de dokter de wratten door ze weg te snijden of ze te bevriezen.

Behandeling van parasitaire soa's

Soa's verzoorzaakt door een parasiet:

Schurft:

  • De dokter kan een crème voorschrijven om op uw huid aan te brengen. 
  • Was uw ondergoed, kleren, pyjama’s, lakens en handdoeken elke dag op minstens 60° C. 

Trichomonas:

  • Kan worden behandeld met antibiotica.
  • U heeft een recept van de dokter nodig om de medicijnen te kunnen kopen.

Schaamluizen: 

  • De dokter kan een crème voorschrijven die u kan aanbrengen op de zones waar u luizen heeft.
  • Was uw ondergoed, kleren, pyjama’s, lakens en handdoeken elke dag op minstens 60° C. 

Praten met uw partner

Heeft u een soa, praat erover met uw partner. Bij sommige soa’s moet uw partner ook getest en behandeld worden.
 

Door uw huidige partner te waarschuwen beschermt u ook uzelf. Want als u genezen bent van uw soa en u heeft weer seks met uw partner die nog niet behandeld is, dan kan hij of zij u weer opnieuw infecteren.

Vrij niet tijdens de behandeling of gebruik een condoom om het risico op besmetting van uw partner te verminderen. 

Waarschuw niet alleen uw huidige sekspartners, maar ook uw ex-partners en andere sekscontacten. Zij kunnen de soa namelijk ook hebben en deze weer ongemerkt doorgeven aan hun partners. Door uw sekspartners te waarschuwen, helpt u verdere verspreiding van soa’s te voorkomen.

Overleg met de arts of verpleegkundige over welke periode u moet waarschuwen.

Als u niet zelf aan uw partner of ex-partners wilt vertellen dat u een soa heeft kunt u ook anoniem waarschuwen, zonder uw naam te noemen. Dit gaat via een website. 

Koppel praat.

Macluumaad badan oo ku saabsan helida daryeelka caafimaadka?

Dhakhtarka guud
Waxaad kala hadli kartaa dhakhtarka guud wax ku saabsan mowduuc kasta oo kalgacal. Haddii ay lama huraan tahay, dhakhtarka guud waxa uu kuu gudbin kara adiga xirfad yaqaan caafimaad oo takhasus leh. Qaxootiga la siiyay magangalyo (ku meel gaadh ah) waxay doortaan dhakharka guud ee degmadda. Magangalya doonka ku jira xarumaha magangalya doonka waxa kula tashan karaan dhakhtarka guud xaga xarunta.
STI Aids the Netherlands(Soa Aids Nederland)
Haddii aad u malaynayso inaad qabto STI, waa muhiim in lagu baadhaa. Liiska cinwaanada baadhitaanada STI iyo tallaalada.
Sense.info
Haddii aad ka da' yar tahay 25, waxaad la xidhiidhi kartaa Sense wixii su'aalo ku saabsan ka hortagga uurka, galmadda iyo STIs. Tan waxaad ku samayn kartaa iimayl, telefoonka, wada hadal qoraal ah oo onlayn ah ama samaynta ballanka ee saacadaha la tashiga Sense.
Jouw GGD - Adeegaaga caafimaadka degmada ee dad waynaha
Haddii aad ka yartahay 25 oo aad qabto su'aalo ku saabsan caafimaadka, galmada, jidhkaaga, dareemada, khamrada ama maandooriyaha waxaad ku waydiin kartaa iimayl ama wada sheekaysi qoraal onlayn ah.
Macluumaad badan oo ku saabsan helida daryeelka caafimaadka

Qaamuuska iyo turjumaadaha

Ma u baahantahay caawimo gaar ah? Hel urur

La xidhiidh