መንገዲታት ምክልኻል

ኤችኣይቪ እንተሃልዩካሞ ሕክምና እንድሕር ዘይጌርካ፣ ዋላ ገና ምልክታት ሕማም ኣይሃልዉኻ፣ ብቐሊሉ ናብ ካልኦት ከተመሓላልፍ ትኽእል ኢኻ።

ናይ ብልዕቲ ወይከኣ ናይ ማሃንቱስ ወሲብ ክትገብር እንከለኻ ኮንዶም ተጠቐም። ናይ ኣፍ ወሲብ ኣብ እትገብርሉ እዋን ደም ወይከኣ ናይ ዘርኢ ፈሳሲ ኣብ ኣፍኪ ከይፈስስ ተጠንቀቒ።
ናይ ብልዕቲ ወይከኣ ናይ ማሃንቱስ ወሲብ ክትገብር እንከለኻ ኮንዶም ተጠቐም። ናይ ኣፍ ወሲብ ኣብ እትገብርሉ እዋን ደም ወይከኣ ናይ ዘርኢ ፈሳሲ ኣብ ኣፍኪ ከይፈስስ ተጠንቀቒ።
ናይ ባዕልኺ መውግኢ ኣቕሓ ጥራይ ተጠቐሚ፣ ወይ ሓድሽ ተጠቐሚ።
ናይ ባዕልኺ መውግኢ ኣቕሓ ጥራይ ተጠቐሚ፣ ወይ ሓድሽ ተጠቐሚ።
ኤችኣይቪ እንድሕር ሃልዩኪሞ ጥንስቲ እንተኾንኪ መድሓኒት ውሰዲ።
ኤችኣይቪ እንድሕር ሃልዩኪሞ ጥንስቲ እንተኾንኪ መድሓኒት ውሰዲ።

ኣብ እዋን ህጹጽ ኩነታት

ንኤችኣይቪ እንድሕር ተቓሊዕኪ፣ ‘PEP’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ መድሓኒት ክትወስዲ ትኽእሊ። እቲ መድሓኒት ክንዲ ዝኸኣልካዮ ብቕልጡፍ ውሰዶ (ንስግኣተ-ሓደጋ ኤችኣይቪ ድሕሪ ምቅላዕኻ ዕለት ካብ 3 መዓልቲ ንላዕሊ ከይደንጎኻ)። ብቕልጡፍ እንድሕር ወሲድካዮ፣ ብኤችኣይቪ ናይ ዘይምልካፍ ዕድልካ ልዑል ይኸውን። ናይ ሓኪም ደገፍ ርኸብ።

ሰብኣይ ምስ ናይ ጥዕና ሞያዊ እናተዘራረበ።

ድሕሪ ሕጂ ናይ ረኽሲ ስግኣተ-ሓደጋ ኣኽቲሙ ኣሎ

ናይ ኤችኣይቪ ኣፋውስኪ መዓልታዊ ብግቡእ እንድሕር ትወስዲ ኴንኪ፣ ኣብ ደምኪ ዝርከብ በዝሒ ቫይረስ (ጻዕቂ ቫይረስ) ይንኪ። ድሕሪ ቁሩብ ኣዋርሕ፣ እቲ ቫይረስ ሕጂውን ኣብ ሰውነትካ ዋላኳ እንተሃለወ ኣሰሩ ክርከብ ኣይኽእልን። ሽዑ ንስኻ ናብ ካልእ ሰብ ኤችኣይቪ እተመሓላልፈሉ ስግኣተ-ሓደጋ ዳርጋ ሙሉእብሙሉእ የኽትም።

እዞም ዝስዕቡ ረቛሒታት እንድሕር ከተማልኢ ክኢልኪ ኤችኣይቪ ምስ ዘይብሉ ቀዋሚ መጻምድቲኺ ብዘይ ኮንዶም ወሲብ (ቀዋሚ ዝምድና) ክትፍጽሚ ትኽእሊ ኢኺ፥

  • ናይ ኤችኣይቪ ኣፋውስ መዓልታዊ ብግቡእ ትወስድ እንተኾንካ፣ ከምኡድማ
  • ኣብተን ዝሓለፋ 6 ኣዋርሕ ኣብ ደምካ ዘሎ መጠን ኤችኣይቪ ኣሰሩ ክርከብ ዘይኽእል እንተኾይኑ፣ ከምኡድማ
  • ጻዕቂ ቫይረስካ ካብ ዝምርመር 6 ወርሒ ዘይገበርካ እንተኾንካ;
  • ካልእ ብስጋዊ-ርክብ ዝመሓላለፍ ረኽሲ እንድሕር ዘይብልካ ከምኡድማ እቲ ኣብ ኣፍካ፣ ማሃንቱስካ፣ መትሎ ወይከኣ ርሕሚ ዝርከብ ዕንጓር መሰል ፈሳሲ እንድሕር ዘይተበላሽዩ።

ምስ መጻምድትኻ ብዘይኮንዶም ወሲብ ክትገብር እንተደሊኻ ሓኪም ኣማኽር።

መጻምድቲ ይዘራረቡ።

ናይ ቅድመ-ምክልኻል ሕክምና ብኣፋውስ ኤችኣይቪ: PrEP

PrEP ናይ ኤችኣይቪ መልከፍቲ ዝከላኸል ናይ ኤችኣይቪ መድሓኒት እዮPrEP ንኮንዶም ክትክእ ኣይኽእልን፣ ምኽንያቱ PrEP ከኒና (Truvada) ኤችኣይቪ እምበር ካልኦት ብስጋዊ-ርክብ ዝመሓላለፉ ረኽሲታት ክከላኸል ኣይኽእልን። እዚ ብኤችኣይቪ ናይ ምልካፍ ስግኣተ-ሓደጋኦም ልዕሉ ንዝኾነ ሰባት ከም ተወሳኺ መከላኸሊ ተጌሩ ዝውሰድ እዩ።

PrEP ክትጥቀም እንከለኻ፣ 1 ከኒና ኣብ መዓልታዊ ኣብ ተመሳሳሊ ሰዓት ክትወስድ ኣለካ። ምስ ሰብኣይ ወሲብ ዝገብር ሰብኣይ PrEP ቅድሚን ድሕረን ወሲብ ጥራይ ክወስድ ክመርጽ ይኽእል እዩ:
• 2 ከኒናታት ካብ 2 ክሳዕ 24 ሰዓት ቅድሚ ናይ ማሃንቱስ ወሲብ ከምኡድማ
• 1 ከኒና እቶም ቀዳሞት ከኒናታት ምስወሰድኪ ድሕሪ 24 ሰዓታት፣ ከምኡድማ 1 ከኒና ድሕሪ 24 ሰዓታት።

PrEP ቅድሚ ምውሳድካ፣ ኤችኣይቪ ከምዘይብልካ ከተረጋግጽ ኣለካ። ናብ GGD ወይ ናብ በዓልሞያ ሓፈሻዊ ሕክምና እናኸድካ በቢ 3 ኣዋርሕ ክትምርመር ኣለካ።

PrEP ምዕዳግ

PrEP ብናይ ሓኪም ትእዛዝ ኣብቤት-መድሓኒት ክትዕድግ ትኽእል ኢኻ። ብናይ ጥዕና መድሕንካ ዝሽን ኣይኮነን PrEP ድማ ክባር እዩ።

ኣብ እዋን ህጹጽ ኩነታት

ንኤችኣይቪ እንድሕር ተቓሊዕኪ፣ ‘PEP’ ተባሂሉ ዝጽዋዕ መድሓኒት ክትወስዲ ትኽእሊ። እቲ መድሓኒት ክንዲ ዝኸኣልካዮ ብቕልጡፍ ውሰዶ (ንስግኣተ-ሓደጋ ኤችኣይቪ ድሕሪ ምቅላዕኻ ዕለት ካብ 3 መዓልቲ ንላዕሊ ከይደንጎኻ)። ብቕልጡፍ እንድሕር ወሲድካዮ፣ ብኤችኣይቪ ናይ ዘይምልካፍ ዕድልካ ልዑል እናኾነ ይመጽእ። ሓገዝ ንምርካብ ን GGD ወይከኣ ንበዓልሞያ ሓፈሻዊ ሕክምና ኣዘራርቢ ።

ናይ ረኽሲ ስግኣተ-ሓደጋ ኣኽቲሙ ኣሎ

ናይ ኤችኣይቪ ኣፋውስኪ መዓልታዊ ብግቡእ እንድሕር ትወስዲ ኴንኪ፣ ኣብ ደምኪ ዝርከብ በዝሒ ቫይረስ (ጻዕቂ ቫይረስ) ይንኪ። ድሕሪ ቁሩብ ኣዋርሕ፣ እቲ ቫይረስ ሕጂውን ኣብ ሰውነትካ ዋላኳ እንተሃለወ ኣሰሩ ክርከብ ኣይኽእልን። ሽዕኡ ኤችኣይቪ ናብ ካልእ ሰብ ከተሕልፍ ኣይትኽእልን።

እዞም ዝስዕቡ ረቛሒታት እንድሕር ከተማልኢ ክኢልኪ፣ ኤችኣይቪ ምስ ዘይብሉ ቀዋሚ መጻምድቲኺ ብዘይ ኮንዶም (ቀዋሚ ዝምድና) ርክብ ወሲብ ክትፍጽሚ ትኽእሊ ኢኺ፥

· ብግቡእ ናይ ኤችኣይቪ ኣፋውስኪ መዓልታዊ እንድሕር ትወስዲ ኮንኪ፣ ከምኡድማ

· ኣብተን ዝሓለፋ 6 ኣዋርሕ ኣብ ደምካ ዘሎ መጠን ኤችኣይቪ ኣሰሩ ክርከብ ዘይኽእል እንተኾይኑ፣ ከምኡድማ

· ጻዕቂ ቫይረስካ ካብ ዝምርመር 6 ወርሒ ዘይገበርካ እንተኾንካ;

· ካልእ ብስጋዊ-ርክብ ዝመሓላለፍ ረኽሲ እንድሕር ዘይብልካ ከምኡድማ እቲ ኣብ ኣፍካ፣ ማሃንቱስካ፣ መትሎ ወይከኣ ርሕሚ ዝርከብ ዕንጓር መሰል ፈሳሲ እንድሕር ዘይተበላሽዩ።

ምስ መጻምድትኻ ብዘይኮንዶም ወሲብ ክትገብር እንተደሊኻ ሓኪም ኣማኽር።

Manieren om u te beschermen

Als u hiv heeft en geen behandeling krijgt, kunt u anderen ermee infecteren, zelfs als u nog geen symptomen heeft.

Gebruik een condoom bij vaginale seks of anale seks. Neem geen bloed of sperma in uw mond bij orale seks.
Gebruik een condoom bij vaginale seks of anale seks. Neem geen bloed of sperma in uw mond bij orale seks.
Gebruik alleen uw eigen of nieuw materiaal voor injecties.
Gebruik alleen uw eigen of nieuw materiaal voor injecties.
Neem medicatie tijdens uw zwangerschap als u hiv-positief bent.
Neem medicatie tijdens uw zwangerschap als u hiv-positief bent.

In geval van nood

Als u bent blootgesteld aan hiv, kunt u een medicijn nemen dat ‘PEP’ heet. Neem het medicijn zo snel mogelijk in (niet later dan 3 dagen na het risicocontact). Hoe sneller u het medicijn neemt, hoe groter de kans dat u niet besmet raakt. Vraag de huisarts of GGD om hulp.

Man praat met een zorgverlener.

Geen risico op infectie meer

Als u elke dag correct uw hiv-medicijnen inneemt, daalt de hoeveelheid hiv in uw bloed (virale lading). Na een paar maanden kan het virus vaak niet meer worden opgespoord, ook al is het nog in uw lichaam. U kunt hiv niet meer doorgeven aan anderen.

Onder bepaalde voorwaarden is het mogelijk om zonder condoom te vrijen met uw vaste partner (vaste relatie) die geen hiv heeft:

  • Als u uw hiv-medicatie elke dag correct neemt, en
  • Als u uw virale lading sinds minstens 6 maanden niet meer kan worden opgespoord, en
  • Als uw virale lading minder dan 6 maanden geleden is gecontroleerd;
  • Als u geen andere soa heeft en het slijmvlies van uw mond, anus, penis en vagina niet beschadigd is.

Praat met een dokter en uw partner wanneer u zonder condoom wil vrijen. 

Koppel praat.

Preventieve behandeling met hiv-medicatie: PrEP

PrEP is hiv-medicatie om  infectie met hiv te voorkomen. PrEP vervangt het condoom niet, want de PrEP-pil beschermt enkel tegen hiv en niet tegen andere soa’s. Het is een extra bescherming voor mensen die een grote kans lopen om besmet te worden met hiv. Bij PrEP moet u elke dag 1 pil nemen op een vast tijdstip dat u zelf kiest. Mannen die seks hebben met mannen kunnen ervoor kiezen om PrEP enkel te nemen voor en na de seks:

  • 2 pillen 2 tot 24 uur voor anale seks én
  • 1 pil 24 uur na de eerste inname en nog 1 pil 24 uur later

Voordat u met de PrEP begint moet u zeker weten dat u geen hiv heeft. Elke 3 maanden moet u bij GGD of huisarts op controle gaan.

PrEP kopen

U kunt PrEP met een recept van een arts bij de apotheek kopen. Dit wordt niet vergoed door de zorgverzekeraar en is duur.

ተወሳኺ ሓበሬታ ብዛዕባ ክንክን ጥዕና ናይ ምርካብ ዕድል

በዓልሞያ ሓፈሻዊ ሕክምና
ብዛዕባ ዝኾነ ብግልጺ ክትዛረቦ ዘሕፍካ ኣርእስቲ ንበዓልሞያ ሓፈሻዊ ሕክምና ከተዘራርብ ትኽእል ኢኻ። ኣድላዪ እንኾይኑ፣ እቲ በዓልሞያ ሓፈሻዊ ሕክምና ናብ ፍሉይ ናይ ጥዕና በዓልሞያ ክሰደካ ይኽእል እዩ። ግዝያዊ ዕቑባ ዝተውሃም ስደተኛታት ኣብ ምምሕዳር ከተማኦም ዝርከብ በዓልሞያ ሓፈሻዊ ሕክምና እዮም ዝመርጹ። ኣብ ማእከል ሓተትቲ ዕቑባ ዝርከቡ ሓተትቲ ዕቑባ ኣብቲ ማእከል ዝርከብ በዓልሞያ ሓፈሻዊ ሕክምና ከዘራርቡ ይኽእሉ እዮም።
ብስጋዊ-ርክብ ብዝመሓላለፍ ረኽሲ ኤድስ ናይ ኔዘርላንድ(Soa Aids Nederland)
ብስጋዊ-ርክብ ብዝመሓላለፍ ረኽሲ ተጠቒዐ ኣለኹ ዝብል ጥርጣረ እንድሕር ኣለካ፣ ክትምርመር ኣለካ። ንኣገልግሎታት ምርመራን ክታበትን ብስጋዊ-ርክብ ዝመሓላለፉ ረኽስታት ዝምልከቱ ኣድራሻታት።
Sense.info
ትሕቲ 25 ዓመት ዝዕድሜኺ እንተኾንኪ፣ ብዛዕባ መከላኸሊ ጥንሲ፣ ወሲባዊነትን ብስጋዊ-ርክብ ዝመሓላለፉ ረኽስታትን ሕቶታት ን Sense ክትሓቲ ትኽእሊ ኢኺ። ብኢሜይል፣ ብተሌፎን፣ ብኦንላይን ወግዒ ወይከኣ ንናይ Sense ናይ ማዕዳ ሰዓታት ቆጸራ ብምሓዝን ከምኡ ክትገብሪ ትኽእሊ።
ናይ ጥዕና በዓልሞያ ርኸብ