Hollanda’ da,sağlık ile ilgili bilgiye ihtiyacınız olduğunda, bir sağlık probleminiz olduğunda veya acil bir durumda size yardım edebilecek birçok hizmet ve profesyonel çalışan bulunmaktadır.

Yardım için nereye gideceğiniz nereye yaşadığınız ve mültecilik durumunuza bağlıdır. Hollanda’da her zaman hasta olduğunuzda öncelikle aile hekiminize danışırsınız. Aile hekimine ek olarak, örneğin hastanelerde, Hollanda’da alanında uzmanlaşmış doktorlar vardır. Vücudun bir kısmı hakkında çok bilgi sahibidirler, örneğin kalp akciğerler veya herhangi bir hastalık hakkında. Aile hekimlerine ve hastanelerdeki doktorlara ek olarak, dişçiye, göz doktoruna, fizyoterapiste, ebeye, ev bakımına, gençlik bakım kuruluşuna veya belediye halk sağlığı servisine (GGD) gidebilirsiniz. Medikal olmayan bakım için, örneğin psikososyal destek için, sosyal işler için olan kuruluşlara gidebilirsiniz.

Doktora giden bir kadın

Mülteci merkezinde (AZC) oturum

Mülteci durumlarından bağımsız olarak mülteci merkezi burada yaşayan tüm mültecilere, medikal bakım sağlamaktadır. Mülteci merkezinde, mülteciler aile hekimine, ebeye, genç bakımına danışabilir ve bir hastaneye sevk edilebilirler. Mülteciler, Hollanda vatandaşı olan insanlar ile aynı sağlık bakımı hakkına sahiptir ve ücretsiz olarak sigortalıdırlar ve bir ücret ödemek zorunda değillerdir. 18 Yaşına kadar olan genç kişiler için, diş doktoru tedavisi de ödenmektedir. Yetişkinler için, diş tedavisi yıllık 250 Euro’ ya kadar ödenmektedir.

Medikal problemi ve soruları olan tüm mülteciler danışma saatlerinde merkeze uğrayabilir. İlk danışma doktorun asistanı ile yapılmaktadır. Doktor asistanı, hemşireyi veya aile hekimini görmeniz gerektiğine karar verir. Doktor asistanı sizin için bir randevu ayarlar. Ayrıca hastaneye de sevk edilebilirsiniz.

Oturum iznim yoksa ne yapmalıyım?

Hollanda’da üç aydan fazla kalacak kişilerin geçerli bir oturum izni olmaksızın kalması, ’belgesizlik’ olarak değerlendirilir. Belgesiz kişiler, sağlık bakımı için kendileri sigorta yaptıramaz; fakat acil medikal zorunlu bakımına hakları vardır.

Belediyede oturum (mülteci olarak onaylanmış kişiler)

Mülteci oturum izni için onaylandıysa, bu kişilere/ Hollandacastatushouder adı verilir. Mülteciler için merkezi kuruluş (COA), siz belediye göndermek için seçer. Belediyeye taşındıktan sonra sağlık sigortası için kayıt yaptırmalısınız. Birçok belediyede bu işlemler bütüncül olarak organize edilmiştir. Bundan sonra bir aile hekimine kayıt yaptırabilirsiniz. Sigorta katkılarınızı, sağlık sigortanızın(eigen risico) fazlasını ödersiniz ve bazen ilaçların ve tedavinin kişisel kısmını da ödersiniz (eigen bijdrage).

Acil sağlık hizmeti nedir?

Acil sağlık hizmeti hakkı, yasal ikameti bulunmayanlar da dahil olmak üzere herkes için geçerlidir. “Acil sağlık hizmeti” hakkı kanun ile belirlenmiştir.

Belirli bir müdahalenin acil olup olmadığına bir doktor karar verir. Acil sağlık hizmeti, bir hastanenin acil servisine gittiğinizde aldığınız hizmetten daha fazlasını içermektedir. Bir hastane veya doktorda, hem tedavi edici hem de önleyici işlemler olabilir. Kural olarak, gerekli ve uygun bakımdan oluşur. Bu gebelik önleme veya kürtaj için danışmayı içerir.

Doktorun ve diğer sağlık uzmanlarınınmahremiyetinize saygı göstermeve sizin hakkınızdaki gizli bilgileri saklama ile ilgili yasal bir zorunluluğu vardır.

Sağlık bakımının maliyetini ödeyemiyorsanız, doktor veya bakım sağlayıcı giderleri merkezi yönetim bürosuna (CAK) beyan eder. Bazı hastaneler ve eczanelerin bu büro ile sözleşmesi vardır. Aile hekiminize hangi özel hastaneye veya hangi eczaneye gidebileceğinizi sorun.

Acil sağlık hizmeti almak için ne yapmalıyım?

Hollanda’da geçerli bir oturum izni ve sağlık sigortası olmaksızın yaşıyorsanız, medikal zorunlu olan bakım hakkınız vardır. Yaşamı tehdit etmeyen bakım sorunları için, akşam üzeri, hafta sonu veya yaşadığınız bölgedeki GP servis dışı saatlerinde (huisartsenpost) veya aile hekimi ile iletişime geçebilirsiniz. Eğer gerekliyse, aile hekimi daha fazla test için sizi uzmanı olan bir hastaneye sevk eder. Bunun için bir sevk mektubu alacaksınız. Kazalar ve yaşamı tehdit eden durumlarda, hastanede kaza ve acil bölümüne gidebilirsiniz. Her hastanede böyle bir bölüm vardır, sevk mektubuna ihtiyacınız yoktur. Ambulansa ihtiyacınız varsa 112’ yi ücretsiz olarak arayabilirsiniz.

Yasal oturma iznim varsa haklarım nelerdir?

Oturma izniniz varsa ve hala mülteci merkezinde yaşıyorsanız, merkezdeki sağlık bakımı servislerini kullanabilirsiniz.

Mülteci merkezinden belediyeye taşındığınız ve bir sağlık sigortası sağlayıcısına kayıt yaptırdığınız zaman, sağlık sigortası kartı alırsınız. Bu andan itibaren, belediyenizdeki sağlık bakımını kullanabilirsiniz ve bir aile hekimine kayıt yaptırabilirsiniz.

Eğer bir sağlık uzmanı dilimi konuşmuyorsa ne yapmalıyım?

Mülteci merkezinde kaldığınız sürece, iletişim için sağlık çalışanları ile birlikte tercümanlar mevcuttur.

Eğer bir mülteciyseniz, belediyede yaşıyorsanız ve doktoru ziyaret için bir tercümana ihtiyacınız varsa ne yapmalısınız? Bu durumda tercümanlık ücreti, sağlık bakımı sağlayıcı tarafından karşılanır. Bunun için, sağlık bakımı sağlayıcı (aile hekimi, hastane veya diğer sağlık bakımı sağlayıcı) tercüman veya tercüme servisi ile özel bir ayarlama yapar. Bir statushouderolarak tedavi veya danışma için aile hekiminize gittiğiniz zaman tercümana telefon etme hakkınız vardır. Belediyeye kayıt yaptırdıktan 6 ay sonrasına kadar buna hakkınız vardır. 1 Mayıs 2019’a kadar tercüme servislerinden telefonla talep durumunda statushouderssahiplerinin danışması esnasında aile hekimleri için özel bir ayarlama vardır.

Tercümanın aşağıdaki özelliklere sahip olduğunu bilmek önemlidir:

  • Profesyonel gizliliğe bağlı olması;
  • Birinci tekil şahıs ile konuşması (’ben’);
  • tarafsız olması ve söylenen her şeyi ekleme yapmadan, değiştirmeden veya eksik bilgi olmadan tercüme etmesi;
  • hasta için ücretsiz olması.
Sağlık uzmanının ve hastasının söylediklerini tercüme eden bir tercüman

In Nederland zijn er heel wat diensten en professionals die u kunnen helpen wanneer u informatie nodig heeft over gezondheid, u een gezondheidsprobleem heeft of u zich in een noodsituatie bevindt. Waar u terecht kunt, hangt af van waar u verblijft en van uw verblijfsstatus. 

Als u ziek bent gaat u in Nederland altijd eerst naar de huisarts. Naast de huisarts zijn er in Nederland gespecialiseerde artsen, bijvoorbeeld in het ziekenhuis. Zij weten veel van één deel van het lichaam, bijvoorbeeld hart of longen, of van een bepaalde ziekte. Naast de huisartsen en de artsen in het ziekenhuis, kunt u in Nederland ook terecht bij een tandarts, opticien, fysiotherapeut, verloskundige, verpleegtehuis, instelling voor jeugdzorg of de GGD. Voor niet-medische zorg, zoals praktische of psychosociale hulp en ondersteuning kunt u terecht bij organisaties voor maatschappelijk werk. 

Een vrouw gaat naar een dokter

Verblijf in Asielzoekerscentrum (AZC)

Het AZC biedt medische zorg aan alle asielzoekers die in een opvangcentrum verblijven, ongeacht hun verblijfsstatus. Zij kunnen in het AZC naar de huisarts, verloskundige, jeugdgezondheidszorg en verwezen worden naar een ziekenhuis. Asielzoekers hebben recht op dezelfde medische zorg als Nederlanders, zijn hiervoor gratis verzekerd en hoeven niets te betalen. Ook veel tandheelkundige behandelingen worden voor jongeren tot 18 jaar vergoed. Voor volwassenen is deze vergoeding maximaal € 250 per jaar.

Alle asielzoekers kunnen met een medisch probleem of vraag terecht op het inloopspreekuur in de opvanglocatie. Het eerste gesprek is vaak met de praktijkassistent. De praktijkassistent kijkt of u langs een verpleegkundige of huisarts moet gaan. De praktijkassistent maakt dan een afspraak voor u. Het kan ook dat u doorverwezen wordt naar het ziekenhuis.

Verblijf in gemeenten (statushouders)

Zodra een asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt, bent u een statushouder. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) koppelt u aan een gemeente. Na verhuizing naar de gemeente moet u zich in schrijven bij een zorgverzekering. In veel gemeenten is dit collectief geregeld. Daarna kan u zich aanmelden bij een huisarts. U betaalt zelf de premies en  het eigen risico, en soms ook eigen bijdragen in kosten medicijnen of behandeling.

Wat moet ik doen als ik geen verblijfsvergunning heb?

Iedereen die langer dan drie maanden in Nederland verblijft zonder een geldige verblijfsvergunning is ‘ongedocumenteerd’. Ongedocumenteerden kunnen zich niet verzekeren tegen ziektekosten, maar hebben wel recht op medisch noodzakelijke zorg. 

Wat is medisch noodzakelijke zorg?

Het recht op gezondheidszorg is een basisrecht voor iedereen, ook voor mensen zonder verblijfsvergunning. Het recht op ‘medisch noodzakelijke zorg’ ligt vast in de wet. Medisch noodzakelijke zorg is zorg die passend is zoals die in Nederland gegeven moet worden. Zo krijgen mensen zonder verblijfsvergunning  ook toegang tot gezondheidszorg.

Een dokter beslist of de medische hulp al dan niet noodzakelijk is. Medisch noodzakelijke zorg  is meer dan de zorg waarvoor u naar de spoedafdeling van een ziekenhuis zou gaan. Deze hulp kan zowel een behandeling als preventieve zorg zijn, in een ziekenhuis of bij een dokter. Het gaat in principe om noodzakelijke, en passende zorg. Dit kan ook een consultatie voor anticonceptie of een abortus zijn. 

De dokter en andere zorgverleners zijn wettelijk verplicht om uw privacy te respecteren en informatie over u vertrouwelijk te behandelen

Als u de kosten van de zorg niet kunt betalen, kan de dokter of zorgverlener het geld declareren bij het Centraal Administratie kantoor (CAK). Sommige ziekenhuizen en apotheken hebben ook contracten afgesloten met het CAK. Vraag aan uw huisarts naar welk specifiek ziekenhuis of welke apotheek u kunt gaan.

Wat moet ik doen om 'medisch noodzakelijke zorg' te krijgen?

Woont u in Nederland zonder geldige verblijfspapieren en zonder zorgverzekering, dan hebt u recht op medisch noodzakelijke zorg. Voor zorg die niet levensbedreigend is neemt u contact op met een huisarts of huisartsenpost (in de avond of het weekend) in uw eigen woongebied. Voor verdere onderzoeken kan de huisarts u verwijzen naar een specialist in het ziekenhuis. Hiervoor krijgt u dan een verwijsbrief mee.

In geval van ongelukken of levensbedreigende situaties kunt u naar een spoedeisende hulpafdeling van een ziekenhuis. Elk ziekenhuis heeft zo’n afdeling, een verwijsbrief is niet nodig. Als u een ambulance nodig heeft, bel dan gratis met 112.

Wat zijn mijn rechten als ik een verblijfsvergunning heb?

Als u een verblijfsvergunning heeft, maar nog wel in één van de AZC's verblijft, dan kunt u gebruik maken van de gezondheidszorg in de opvanglocatie. 

Wanneer u vanuit het AZC verhuist naar een gemeente, en u zich aangemeld heeft bij een zorgverzekeraar, ontvangt u een zorgpas. U  en kunt u dan gebruik maken van de zorg in uw gemeente, en zich bijvoorbeeld inschrijven bij een huisarts.

Wat als een zorgverlener mijn taal niet spreekt?

Tijdens het verblijf in het asielzoekerscentrum zijn tolken beschikbaar voor het contact met zorgverleners.

Wat kunt u doen als u statushouder bent en in de gemeente woont en een tolk nodig heeft bij een bezoek aan een huisarts of het ziekenhuis? De tolkenvergoeding wordt dan betaald door de zorginstelling. De zorginstelling (huisarts, het ziekenhuis of een andere zorgverleningsinstelling) heeft hiervoor meestal een speciale regeling voor met een tolk of vertaalcentrum.

Als statushouder hebt u recht op een telefonische tolk wanneer u voor een consult of behandeling bij de huisarts komt. Dit recht heeft u tot 6 maanden na het moment van inschrijven bij de gemeente. Tot 1 mei 2019 geldt er een speciale regeling waarmee huisartsen een telefonische tolkdienst kunnen aanvragen voor gesprekken met statushouders.

Het is belangrijk te weten dat de tolk:

  • gebonden is aan het beroepsgeheim;
  • in de eerste persoon ('ik') zal spreken;
  • neutraal is en alles vertaalt zonder informatie toe te voegen, te wijzigen of weg te laten;
  • gratis is voor de patiënt. 
Een tolk vertaalt wat de zorgverlener en de cliënt zeggen

Daha fazla bilgiye ya da yardıma ihtiyacınız var mı?

Aile hekimi
Neredeyse her mahrem konu hakkında bir aile hekiminizle konuşabilirsiniz. Gerekli olursa aile hekimi sizi bir sağlık uzmanına sevk edebilir. (Geçici olarak) korunma merkezi garantisi altında olan sığınmacılar, kendi belediyelerinden bir aile hekimi seçebilir. Sığınmacılar, korunma merkezlerinde aile hekimine danışabilir.
Aile hekimi servis dışı saatleri
Akşam üzeri veya GP servisinin (huisartsenpost) hafta sonu servis dışı saatlerinde arayabilirsiniz. Eğer acil bakıma ihtiyacınız varsa ziyaret edebilirsiniz. “Acil” demek, kendi aile doktorunuzun bir sonraki iş gününe kadar beklememesi gereken sağlık problemi anlamına gelmektedir. Aradığınız zaman, GP servis dışı saatinde ziyaret edip etmemeniz konusunda bir karar verilir.
Juridisch Loket (yasal destek)
Haklarınız hakkında sorularınız varsa, yasal yardım bürosundan (juridisch loket) ücretsiz (telefon ile) danışmanlık alabilirsiniz.
Ayrımcılık karşıtı bürolar
Eğer size ayrımcılık yapıldığını hissediyorsanız, bu durumu, ayrımcılık karşıtı büroya bildirebilirsiniz.
Daha fazla sağlık uzmanı