Toegang tot medische zorg
In Nederland zijn er heel wat diensten en professionals die u kunnen helpen wanneer u informatie nodig heeft over gezondheidGezondheidZich lichamelijk, mentaal en sociaal goed voelen in zijn omgeving. Gezondheid is meer…Meer lezen, u een gezondheidsprobleem heeft of u zich in een noodsituatieNoodsituatieSituatie waarin dringend actie nodig is. Bijvoorbeeld: wanneer een vrouw geslachtsgmeeenschap heeft gehad…Meer lezen bevindt. Waar u terecht kunt, hangt af van waar u verblijft en van uw verblijfsstatus.
Als u ziek bent gaat u in Nederland altijd eerst naar de dokterDokterIemand die gestudeerd heeft om zieke mensen te genezen. Dokters kunnen medicijnen voorschrijven.…Meer lezen. Naast de huisarts zijn er in Nederland gespecialiseerde artsen, bijvoorbeeld in het ziekenhuis. Zij weten veel van één deel van het lichaam, bijvoorbeeld hart of longen, of van een bepaalde ziekteZiekteWanneer iemands lichaam, of een deel van zijn/haar lichaam of geest niet goed…Meer lezen. Naast de huisartsen en de artsen in het ziekenhuis, kunt u in Nederland ook terecht bij een tandarts, opticien, fysiotherapeut, verloskundigeVerloskundigeIemand die gestudeerd heeft om zwangere vrouwen te helpen voor, tijdens en na…Meer lezen, verpleegtehuis, instelling voor jeugdzorg of de GGDGGDGGD staat voor Gemeentelijke of Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst. Nederland is opgedeeld in verschillende GGD-regio's.…Meer lezen. Voor niet-medische zorg, zoals praktische of psychosociale hulp en ondersteuning kunt u terecht bij organisaties voor maatschappelijk werk.
Een vrouw gaat naar een dokter
Verblijf in Asielzoekerscentrum (AZC)
Het AZC biedt medische zorg aan alle asielzoekers die in een opvangcentrum verblijven, ongeacht hun verblijfsstatus. Zij kunnen in het AZC naar de dokter, verloskundige, jeugdgezondheidszorg en verwezen worden naar een ziekenhuis. Asielzoekers hebben recht op dezelfde medische zorg als Nederlanders, zijn hiervoor gratis verzekerd en hoeven niets te betalen. De tandarts wordt voor jongeren tot 18 jaar vergoed.
Alle asielzoekers kunnen met een medisch probleem of vraag terecht op het inloopspreekuur in de opvanglocatie. Het eerste gesprek is vaak met de praktijkassistent. De praktijkassistent kijkt of u langs een verpleegkundigeVerpleegkundigeIemand die gestudeerd heeft om zieken professioneel te verzorgen. Verpleegkundigen kunnen geen medicijnen voorschrijven. Een…Meer lezen of dokter moet gaan. De praktijkassistent maakt dan een afspraak voor u. Het kan ook dat u doorverwezen wordt naar het ziekenhuis.
Verblijf in gemeenten (statushouders)
Zodra een asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt, bent u een statushouder. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) koppelt u aan een gemeente. Na verhuizing naar de gemeente moet u zich in schrijven bij een zorgverzekering. In veel gemeenten is dit collectief geregeld. Indien u hier hulp bij wilt, kunt u contact opnemen met VluchtelingenWerk. Daarna kan u zich aanmelden bij een huisarts. U betaalt zelf de premies en het eigen risicoEigen risicoHet eigen risico is het bedrag dat u zelf moet betalen bij gemaakte…Meer lezen, en soms ook eigen bijdragen in kosten medicijnen of behandelingBehandelingVerzorging en/of opvolging door een professioneel opgeleid persoon. Een behandeling kan worden gegeven…Meer lezen.
Wat moet ik doen als ik geen verblijfsvergunning heb?
Iedereen die langer dan drie maanden in Nederland verblijft zonder een geldige verblijfsvergunning is ‘ongedocumenteerd’. Ongedocumenteerden kunnen zich niet verzekeren tegen ziektekosten, maar hebben wel recht op medisch noodzakelijke zorg.
Wat is medisch noodzakelijke zorg?
Het recht op gezondheidszorg is een basisrecht voor iedereen, ook voor mensen zonder verblijfsvergunning. Het recht op ‘medisch noodzakelijke zorg’ ligt vast in de wetWetRegels die bepalen wat u wel en niet mag doen. Elk land heeft…Meer lezen. Medisch noodzakelijke zorg is zorg die passend is zoals die in Nederland gegeven moet worden. Zo krijgen mensen zonder verblijfsvergunning ook toegang tot gezondheidszorg.
Een dokter beslist of de medische hulp al dan niet noodzakelijk is. Medisch noodzakelijke zorg is meer dan de zorg waarvoor u naar de spoedafdeling van een ziekenhuis zou gaan. Deze hulp kan zowel een behandeling als preventieve zorg zijn, in een ziekenhuis of bij een dokter. Het gaat in principe om noodzakelijke, en passende zorg. Dit kan ook een consultatie voor anticonceptieAnticonceptieMiddelen en methoden om zwangerschap te voorkomen. Het condoom en de pil zijn…Meer lezen of een abortusAbortusBewust afbreken van de zwangerschap. Bijvoorbeeld als de zwangerschap het leven van de…Meer lezen zijn.
De dokter en andere zorgverleners zijn wettelijk verplicht om uw privacyPrivacyRecht om informatie aan iemand te geven zonder dat hij/zij deze informatie aan…Meer lezen te respecteren en informatie over u vertrouwelijk te behandelen.
Als u de kosten van de zorg niet kunt betalen, kan de dokter of zorgverlener het geld declareren bij het Centraal Administratie kantoor. Sommige ziekenhuizen en apotheken hebben ook contracten afgesloten met het Centraal Administratie Kantoor. Vraag aan uw huisarts naar welk specifiek ziekenhuis of welke apotheekApotheekWinkel waar u medicijnen op recept van een arts kunt ophalen. Meer lezen u kunt gaan.
Wat moet ik doen om ‘medisch noodzakelijke zorg’ te krijgen?
Woont u in Nederland zonder geldige verblijfspapieren en zonder zorgverzekering, dan hebt u recht op medisch noodzakelijke zorg. Voor zorg die niet levensbedreigend is neemt u contact op met een huisarts of huisartsenpost (in de avond of het weekend) in uw eigen woongebied. Voor verdere onderzoeken kan de huisarts u verwijzen naar een specialist in het ziekenhuis. Hiervoor krijgt u dan een verwijsbrief mee.
In geval van ongelukken of levensbedreigende situaties kunt u naar een spoedeisende hulpafdeling van een ziekenhuis. Elk ziekenhuis heeft zo’n afdeling, een verwijzing is niet nodig. Als u een ambulance nodig heeft, bel dan gratis met 112.
Wat zijn mijn rechten als ik een verblijfsvergunning heb?
Als u een verblijfsvergunning heeft, maar nog wel in één van de AZC’s verblijft, dan kunt u gebruik maken van de gezondheidszorg in de opvanglocatie.
Wanneer u vanuit het AZC verhuist naar een gemeente, en u zich aangemeld heeft bij een zorgverzekeraar, ontvangt u een zorgpas. U kunt dan gebruik maken van de zorg in uw gemeente, en zich bijvoorbeeld inschrijven bij een huisarts.
Wat als een zorgverlener mijn taal niet spreekt?
Tijdens het verblijf in het asielzoekerscentrum zijn tolken beschikbaar voor het contact met zorgverleners.
Wat kunt u doen als u statushouder bent en in de gemeente woont en een tolk nodig heeft bij een bezoek aan een huisarts of het ziekenhuis? De tolkenvergoeding wordt dan betaald door de zorginstelling. De zorginstelling (huisarts, het ziekenhuis of een andere zorgverleningsinstelling) heeft hiervoor meestal een speciale regeling voor met een tolk of vertaalcentrum.
Als statushouder hebt u recht op een telefonische tolk wanneer u voor een consult of behandeling bij de huisarts komt. Dit recht heeft u tot 6 maanden na het moment van inschrijven bij de gemeente.
Het is belangrijk te weten dat de tolk:
- gebonden is aan het beroepsgeheim;
- in de eerste persoon (‘ik’) zal spreken;
- neutraal is en alles vertaalt zonder informatie toe te voegen, te wijzigen of weg te laten;
- gratis is voor de patiënt.
Een tolk vertaalt wat de zorgverlener en de cliënt zeggen